Ο Carl Jung για τους δασκάλους

Ο Carl Jung για τους δασκάλους
"Ο καθένας μας θυμάται με σεβασμό τους καλούς δασκάλους του αλλά με ευγνωμοσύνη αυτούς που κατάφεραν να αγγίξουν την ψυχή μας. Το σχολικό πρόγραμμα είναι ένα απαραίτητο υλικό αλλά η ζεστασιά είναι το βασικό ζωτικό στοιχείο τόσο για ένα αναπτυσσόμενο φυτό όσο και για την ψυχή ενός παιδιού." (Ο Carl Jung για τους δασκάλους)

Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2011

Άκρως προβληματική η εφαρμογή του νέου νόμου - πλαισίου για τα ΑΕΙ


ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ*

Το 10λεπτο τηλεφώνημα του πρωθυπουργού προς τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και η συμφωνία τους να υπερψηφιστεί ο νέος νόμος - πλαίσιο -εκτός του ότι επιβεβαιώνει ότι οι πολιτικές που υποστηρίζουν τα δύο κόμματα εξουσίας, παρά τις ρητορείες τους, ουσιαστικά ταυτίζονται- είναι προάγγελος συγκυβέρνησης στις αναπόφευκτες πρόωρες εκλογές, στις οποίες κανένα από τα δύο κόμματα δεν πρόκειται να αποσπάσει, έστω και με το bonus των 50 εδρών, απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή. Το πολύ πιθανό αυτό ενδεχόμενο πρέπει να προβληματίσει σοβαρά όλα τα κόμματα της αριστεράς. Οι δύο βασικές αλλαγές του νέου νόμου - πλαισίου στις οποίες κατέληξαν οι αρχηγοί των δύο κομμάτων είναι από τη μια μεριά η ανάδειξη του πρύτανη από το σύνολο των μελών - ΔΕΠ του καθενός ΑΕΙ από 3 υποψηφίους που, μετά από προκήρυξη της θέσης, θα προτείνει το Συμβούλιο του Ιδρύματος, και από την άλλη η πλήρης κατάργηση του ασύλου.

Η συμμετοχή 6 (αντί των αρχικών 7) μελών στο 15μελές Συμβούλιό του κάθε ΑΕΙ, τα οποία δεν θα είναι μέλη του ΔΕΠ του, και το γεγονός ότι το Συμβούλιο, μετά από προκήρυξη της θέσης, θα προτείνει τους 3 υποψηφίους από τους οποίους το σύνολο των μελών ΔΕΠ θα επιλέγει τον πρύτανη, σημαίνει ότι το πρόβλημα της αντισυνταγματικότητας του νόμου -που έχει επισημανθεί από έγκυρους συνταγματολόγους- εξακολουθεί να παραμένει, και γίνεται οξύτερο αν ανάμεσα στους 3 προτεινόμενους δεν υπάρχει μέλος του ΔΕΠ του ΑΕΙ ή, αν υπάρχει, εκείνος που θα εκλεγεί πρύτανης δεν είναι μέλος του.

Εκτός όμως από την εκλογή του πρύτανη, υπάρχει και το πρόβλημα αντισυνταγματικότητας στο διορισμό των κοσμητόρων των Σχολών, οι οποίοι θα πρέπει κανονικά να εκλέγονται από τα μέλη του ΔΕΠ της Σχολής.

Σε ό,τι αφορά το άσυλο, είναι γενικά παραδεκτό ότι έχει γίνει μεγάλη κατάχρηση του, η οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, φτάνει στην ουσιαστική καταπάτησή του από καταληψίες, οι οποίοι εγκαθίστανται μόνιμα σε χώρους ορισμένων ΑΕΙ. Είναι, επιπλέον, απαράδεκτα: η καταφυγή μικροπωλητών σε αυλές των Ιδρυμάτων, οι βανδαλισμοί που διαπράττονται σε όλους τους χώρους τους, η καταστροφή δημόσιας περιουσίας, το αποκρουστικό θέαμα που εμφανίζουν όχι μόνο οι εξωτερικοί τοίχοι, αλλά και οι εσωτερικοί χώροι των ΑΕΙ κ.λπ. Όλα αυτά πρέπει να εκλείψουν οριστικά. Το ζητούμενο είναι: με ποιο τρόπο; Θα το πετύχει άραγε η πλήρης κατάργηση του ασύλου; Και πώς μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος αυθαιρεσιών από επεμβάσεις στα Ιδρύματα από τα Σώματα Ασφαλείας ή από μεμονωμένα μέλη τους;

Το πρόβλημα της λειτουργίας των Τμημάτων (ανάδειξη προέδρων κ.λπ.) εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την απόφαση να απαλειφθεί από το αρχικό νομοσχέδιο η διάταξη για εισαγωγή στις Σχολές. Προβληματική είναι και η νέα διάταξη για την δυνατότητα αλλαγής Τμήματος από τους εισαχθέντες σ’ αυτό φοιτητές, δεδομένου ότι η μετακίνηση μεγάλου αριθμού προς ορισμένα Τμήματα θα περιορίσει τον αριθμό των εισακτέων σ’ αυτά το επόμενο ή τα επόμενα έτη.

Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα ΑΕΙ είναι η ανεπάρκεια των πόρων που διατίθενται σ’ αυτά από τον κρατικό προϋπολογισμό. Σχετικά με το πρόβλημα αυτό σ’ ένα άρθρο του στην «Καθημερινή της Κυριακής» της 31.7.11 με τίτλο «Εκσυγχρονισμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης» ο Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας της Ελλάδας, καθηγητής και ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής, ανάμεσα στα άλλα, αναφέρει και τα εξής:

«Τα ελληνικά πανεπιστήμια, ανεξαιρέτως, δεν εμφανίζονται στα πρώτα 200 καλύτερα, και σπάνια στα πρώτα 300 του κόσμου, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν 'νησίδες αριστείας' σε ορισμένα τμήματα. Η καταγεγραμμένη αυτή έλλειψη ποιότητας δεν μπορεί να οφείλεται αποκλειστικά στην ελλιπή χρηματοδότηση, διότι η επιχορήγηση της ανώτατης εκπαίδευσης ως ποσοστό του ΑΕΠ από την πολιτεία είναι πάνω από τον μέσο όρο των κρατών της Ευρωζώνης».

Είναι γνωστό ότι το ποσοστό του ΑΕΠ που αφιερώνεται στην εκπαίδευση αποτελεί ένα από τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται, όταν αναφερόμαστε και στις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Το ίδιο όμως ποσοστό μπορεί να κατανέμεται σε μεγάλο ή μικρό αριθμό μαθητών, σπουδαστών και φοιτητών. Για τον λόγο αυτό ένα ακριβέστερο κριτήριο που χρησιμοποιείται είναι η κατά κεφαλή χρηματοδότηση, παίρνοντας υπόψη το σύνολο του μαθητικού και φοιτητικού/σπουδαστικού πληθυσμού όταν εξετάζεται η εκπαίδευση ως σύνολο και τον αριθμό των φοιτητών/σπουδαστών όταν εξετάζεται η τριτοβάθμια εκπαίδευση. Προκειμένου να υπάρχει συγκρισιμότητα ανάμεσα στα κράτη, χρησιμοποιούνται ποσά σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (ΜΑΔ).

Με βάση τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε., της Eurostat, για το έτος 2005 (αυτά τα στοιχεία είχε υπόψη του και ο κ. Κριμιζής, δεδομένου ότι για τη χώρα μας δεν υπάρχουν στοιχεία για τα επόμενα χρόνια), πράγματι, η Ελλάδα διέθετε το 2005 για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ποσοστό του ΑΕΠ υψηλότερο του μέσου όρου της Ε.Ε. Ανάμεσα στα 26 κράτη για τα οποία υπάρχουν σχετικά στοιχεία για το έτος αυτό, η Ελλάδα κατείχε την 7η θέση.

Η θέση όμως της χώρας μας είναι εντελώς διαφορετική όταν εξετάζουμε τις δημόσιες δαπάνες σε ΜΑΔ ανά φοιτητή/σπουδαστή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ανάμεσα στα 24 κράτη για τα οποία υπάρχουν σχετικά στοιχεία, η Ελλάδα, με βάση το κριτήριο αυτό, κατείχε τη 18η θέση ανάμεσα στα 24 κράτη-μέλη της Ε.Ε.27 και μόνο 6 κράτη της πρώην Ανατολικής Ευρώπης (και τώρα νέα μέλη της Ε.Ε.27) διέθεταν χαμηλότερα ποσά ανά φοιτητή/σπουδαστή (στην Ελλάδα οι δαπάνες αυτές σε ΜΑΔ ήταν 5.050 έναντι 8.175 στην Ε.Ε.27 ως σύνολο).

Σε ό,τι αφορά το πρόβλημα αυτό, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η χώρα μας το 2005 διέθεσε για την τριτοβάθμια εκπαίδευση πολύ υψηλότερα ποσά ανά φοιτητή από εκείνα που διέθεσε (λόγω Μνημονίων) το 2010 και θα διαθέσει το 2011. Και αυτά όμως θα συρρικνωθούν αν εφαρμοστούν οι διατάξεις του νέου νόμου - πλαισίου για τα ΑΕΙ.

Από όσα προαναφέρθηκαν είναι σαφές ότι είναι άκρως προβληματική η εφαρμογή του νέου νόμου-πλαισίου στα ΑΕΙ. Και αυτό έχει ήδη διαφανεί από τις πρώτες αντιδράσεις των Ιδρυμάτων.

*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου