Επισκεφτείτε https://www.stasivyrona.gr/

 

 

 

Μέτωπο Παιδεία: ΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΟΛΜΕ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Μαρία, Γιάννη, Πέτρο, Ελένη, Ανίσα, Βλαντισλάβ…

Αγαπητή μας μαθήτρια, αγαπητέ μας μαθητή

Πάει καιρός από τότε που οι πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη ήταν για όλους μας μια γλυκιά επιστροφή στο σχολείο, γεμάτη από τις ανταλλαγές των καλοκαιρινών εμπειριών, από το σχεδιασμό και τις αποφάσεις για την καινούργια σχολική χρονιά και την ανανέωση της υπόσχεσης πως θα κάνουμε ό,τι μπορούμε, για να ζήσουμε καλύτερα. Έχει περάσει ήδη αρκετός καιρός, από τότε που οι κυβερνήσεις των μνημονίων και όλοι όσοι τις υπηρετούν, αποφάσισαν να διαλύσουν το Δημόσιο Σχολείο, να το μετατρέψουν σε μια άχρωμη και σκληρή επιχείρηση, που θα χωράει όλο και λιγότερα παιδιά. Κάποιοι προσπαθούν επίμονα να μας πείσουν πως αυτό είναι κάτι φυσικό και λογικό. Περιμένουν από μας να «συνηθίσουμε» την καταστροφή. Όμως ξέρουμε, ότι αυτό δεν θα συμβεί! Γιατί δεν μπορούμε να ζήσουμε έτσι. Αλλά και γιατί ακόμη δεν θα παραιτηθούμε -ούτε εμείς ούτε εσύ- από το να είμαστε άνθρωποι, από το να θέλουμε έναν καλύτερο κόσμο, από τη δύναμη της νεανικής ορμής και δημιουργικότητας, από την έντονη επιθυμία ν΄ αλλάζουν τα πράγματα γύρω μας κόντρα στις συνήθειες και τον εφησυχασμό.

Μετά από τούτο το Σεπτέμβρη λοιπόν, τίποτα δεν θα είναι πια το ίδιο. Γι αυτό, εμείς, οι καθηγητές και οι καθηγήτριές σου, αποφασίσαμε να ξεσηκωθούμε σε έναν απεργιακό αγώνα για την υπεράσπιση του Δημόσιου Σχολείου, της ζωής μας και της δικιάς σου ζωής. Απέναντί μας έχουμε τα στελέχη των υπουργείων, τους καλοπληρωμένους μάνατζερ, τα δελτία ειδήσεων, που δεν έχουν σταματήσει να επαναλαμβάνουν μονότονα ότι ο δικός μας αγώνας θα βλάψει το Σχολείο και όχι η δική τους βάρβαρη πολιτική. Αυτοί οι άνθρωποι, ζώντας χρόνια τώρα στα σαλόνια της εξουσίας, δεν είναι σε θέση να καταλάβουν τις ανάγκες σου, τις αγωνίες σου, τα όνειρά σου. Αυτοί οι άνθρωποι, γρανάζια του συστήματος ξέρουν μόνο να κάνουν λογιστικούς λογαριασμούς, και σ’ αυτούς τους λογαριασμούς βρήκαν ότι το Δημόσιο Σχολείο περισσεύει.

Μέσα στο καλοκαίρι, συνέχισαν το καταστροφικό έργο της συγχώνευσης/κατάργησης σχολείων. Έκλεισαν αιφνιδιαστικά και μέσα σε μια νύχτα σχολεία καταργώντας ειδικότητες της τεχνικής εκπαίδευσης σπρώχνοντας εσένα και χιλιάδες συμμαθητές σου στην «αγκαλιά» των σχολαρχών. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προσπαθεί να ολοκληρώσει τη μετατροπή του σχολείου σε ένα εξεταστικό κάτεργο, ένα εξαντλητικό κέντρο εξετάσεων. Αντί να επεξεργαστεί ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα στοχεύει στην ουσιαστική και πολύπλευρη γνώση, που θα μειώνει την αφόρητη πίεση που ζεις, δημιουργεί έναν απάνθρωπο μηχανισμό, ένα Μινώταυρο, που βασίζεται στις συνεχείς εξετάσεις από το Γυμνάσιο μέχρι και την τελευταία μέρα σου στο Λύκειο. Θέλουν έτσι να τσακίσουν τη Νιότη σου, να συνηθίσεις τον έλεγχό τους, ώστε αύριο να είσαι ένας υπάκουος υπάλληλος. θέλουν να σε διώξουν πρόωρα από το Σχολείο, ώστε να γίνεις ένας «φθηνός» ανειδίκευτος εργαζόμενος, αν καταφέρεις να βρεις δουλειά. Σχεδιάζουν μια σχολική ζωή άχαρη και δυσάρεστη, με πιο πολλά παιδιά στα τμήματα και τα εργαστήρια και πολύ λιγότερους καθηγητές περιπλανώμενους –σε πολλά σχολεία ο καθένας-. Με την ίδια περιφρόνηση που φέρονται σε καθετί ζωντανό και όμορφο, μας επιβάλλουν να «αξιολογηθούμε», να μετατρέψουμε δηλαδή ό,τι αγαπάμε περισσότερο –τις σπουδές μας και την καλλιέργειά μας, τα προγράμματα και τις εργασίες που κάνουμε μαζί με σένα, τις εκδρομές, τα θεατρικά, τις συζητήσεις, τις πρόβες και τις συναυλίες- σε «χαρτιά» που θα γεμίσουν το φάκελό μας, μήπως και γλιτώσουμε για λίγο την απόλυση. Μαζί μ’ αυτό έχτισαν έναν ασφυκτικό πειθαρχικό κώδικα που μας θέλει άβουλα ανθρωπάκια που θα κάνουν απλά μάθημα και δεν θα νοιάζονται για τίποτε περισσότερο.

Ξεκινάμε αυτή τη χρονιά σημαντικά λιγότεροι: με κλεισμένα πολλά σχολεία στην τεχνική και τη γενική εκπαίδευση, με πάνω από δέκα χιλιάδες συναδέλφους μας που τους έκοψαν το δρόμο για το σχολείο. Είναι μια κατάσταση που τη γνωρίζεις και εσύ από πρώτο χέρι: Και οι δικοί σου γονείς υφίστανται την ίδια βίαιη επίθεση με τις περικοπές των μισθών τους, τις απολύσεις , τα λουκέτα των καταστημάτων και το απελπιστικό τέρας της ανεργίας να τους απειλεί. Γιατί κι εσύ κάθε μέρα μετράς τα λιγοστά ψιλά μπροστά στο κυλικείο, δηλητηριάζεις τη χαρά της επιτυχίας σου στις Πανελλαδικές με την αγωνία αν θα τα βγάλει η οικογένειά σου πέρα οικονομικά, ρωτάς αν έχει πια νόημα να σπουδάσεις αυτό που θέλησες ή αν υπάρχει κάποια άλλη σχολή που να σε οδηγεί σε «πιο σίγουρο μισθό» μήπως και ξεφύγεις έτσι απ’ τη μιζέρια και τη φτώχεια. Γιατί είναι οι χθεσινοί μας μαθητές, δηλαδή τ’ αδέρφια και οι φίλοι σου, που μας λένε ότι πια δεν αντέχουν εδώ και κυνηγούν την τύχη τους στο εξωτερικό, στο δρόμο της μετανάστευσης, που τον είχαν πάρει κάποτε οι παππούδες μας κι ελπίζαμε πως δεν θα τον ξαναπερπατήσουμε από την ανάγκη.

Είναι κοινά τα προβλήματά μας. Ζούμε, δημιουργούμε, αγωνιούμε και ονειρευόμαστε στον ίδιο χώρο αλλά για ολόκληρη την κοινωνία. Μια κοινωνία που δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί μουδιασμένη το ένα χτύπημα να ακολουθεί το άλλο. Γι’ αυτό εμείς, οι καθηγητές και οι καθηγήτριές σου, αποφασίσαμε να ξεσηκωθούμε σ’ αυτόν τον αποφασιστικό αγώνα, που θα σπάσει την αδράνεια του «δε γίνεται τίποτα». Σ’ αυτόν τον αγώνα θέλουμε δίπλα μας όλους τους εργαζόμενους. Θέλουμε τους γονείς σου, μα χρειαζόμαστε κι εσένα. Όχι για να αναλάβεις καθήκοντά που είναι δικά μας. Το κόστος του αγώνα θα το σηκώσουμε εμείς στο ακέραιο. Σε θέλουμε δίπλα μας γιατί, όπως και μέσα στην τάξη, είναι η δικιά σου συμμετοχή που δίνει νόημα στη δουλειά μας και στον αγώνα μας. Μόνο μαζί μπορούμε να σπάσουμε την κυριαρχία της μοιρολατρίας και της μιζέριας, μόνο μαζί μπορούμε να σταθούμε όρθιοι και να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε απλώς «άλλο ένα τούβλο στον τοίχο» τους, άλλο ένα γρανάζι στη μηχανή τους.

Μετά από τούτο τον Σεπτέμβρη λοιπόν τίποτε δεν θα είναι πια το ίδιο. Αυτήν την κρίσιμη μάχη ή θα την κερδίσουν οι πολιτικές της Τρόικα και της κυβέρνησης που την υπηρετεί επιβάλλοντας την ερήμωση και τη δυστυχία ή θα την κερδίσουμε εμείς, ανοίγοντας το δρόμο για το σχολείο του μέλλοντος, για μια δημιουργική και ελεύθερη ζωή για όλους. Εμείς, οι καθηγητές και οι καθηγήτριές σου, σου ζητάμε να σταθείς στο πλάι μας, να προσθέσεις την αποφασιστικότητά σου στη δική μας και να γίνεις μέρος του τεράστιου λαϊκού ποταμιού που θα γεμίσει τους δρόμους της χώρας και θα νικήσει!

Με αγάπη,
Οι αγωνιζόμενοι καθηγητές και καθηγήτριες σου!

Πηγή: ΟΛΜΕ

Ημερομηνία: 09/09/2013

Μέτωπο Παιδεία: ΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΟΛΜΕ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

Αγαπητοί Γονείς, 

Ο φετινός Σεπτέμβρης με το άνοιγμα των σχολείων μας βρίσκει όλους, εργαζόμενους και νεολαία με σοβαρά προβλήματα επιβίωσης από τη συνέχιση της πιο βάρβαρης πολιτικής Κυβέρνησης και Τρόικα. Ο χώρος της δημόσιας εκπαίδευσης δέχεται ολομέτωπη επίθεση. ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Ας μας απαντήσουν :

1. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με 16.000 λιγότερους καθηγητές; 

2. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με 27αρια και 30αρια τμήματα, με μετακινήσεις μαθητών και κατευθύνσεων;

3. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία χωρίς να βρίσκει τον καθηγητή του και τον τομέα στον οποίο φοιτούσε και θα ήθελε να συνεχίσει να φοιτά ένας μεγάλος αριθμός μαθητών (πάνω από 20.000) των ΕΠΑΛ και των ΕΠΑΣ; 

4. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με καθηγητές που δεν ξέρουν σε ποια και πόσα σχολεία θα διδάξουν, σε ποια περιοχή της χώρας θα δουλέψουν κι αν θα έχουν δουλειά το επόμενο διάστημα; 

5. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με λειτουργικές δαπάνες μειωμένες κατά 60%, χωρίς χρήματα για ρεύμα, νερό, θέρμανση; 

6. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με προγράμματα που αναμορφώνονται κάθε ημέρα και περιμένουμε που θα σταματήσει η ρουλέτα; Χωρίς να υπάρχει μια μελέτη που να υποστηρίζει τη μια ή την άλλη αλλαγή; 

7. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία με προγράμματα αποσπασματικά – επιστημονικά αντικείμενα κατακερματισμένα- με πληροφορίες ατάκτως εριμμένες αντί της γνώσης σε βάθος και πλάτος των γνωστικών αντικειμένων; 

8. Μπορούν να λειτουργήσουν τα σχολεία και να ανταποκριθούν οι μαθητές που προέρχονται από φτωχές οικογένειες στον εξεταστικό μαραθώνιο που ετοιμάζουν, με εξετάσεις τύπου πανελληνίων στις τρεις τάξεις του Γενικού και του Επαγγελματικού Λυκείου και μάλιστα χωρίς καμιά υποστηρικτική διαδικασία; Με αμφισβήτηση και αυτής της δυνατότητας να πάρουν απολυτήριο; 

9. Μπορούν να λειτουργήσουν σχολεία που μετατρέπουν τα οράματα και τις προσδοκίες των μαθητών για επαγγελματική εκπαίδευση, σε απλήρωτη, ανασφάλιστη εργασία μέσω της μαθητείας, για να αυξάνουν τα κέρδη τους οι εργοδότες; 

10. Θα αποδεχτούμε για τα παιδιά μας τη θέση ενός μισοκαταρτισμένου εργάτη σε μια ειδικότητα που θα υπάρχει όσο εξασφαλίζει κέρδη στους εργοδότες και θα καταργείται όταν ο εργοδότης αυτός βρίσκει σε άλλο τόπο και κλάδο δυνατότητες για να αυξάνει τα κέρδη του; 

11. Μπορούν να διδάξουν και να παράγουν ποιοτικό έργο οι εκπαιδευτικοί σε σχολεία που λειτουργούν με την απειλή του ελεγκτή της δημόσιας διοίκησης, την απειλή των κακόβουλων καταγγελιών που οδηγούν σε βαριές πειθαρχικές ποινές και αργία όσους δε συμμορφώνονται με τις επιλογές τους; 

Για όλους αυτούς τους λόγους αλλά και πολλούς ακόμη εμείς οι εκπαιδευτικοί, μαζί με τους μαθητές και τους γονείς και όλους τους εργαζόμενους.

 ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ «ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ» ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: 

• στην ουσιαστική μόρφωση για όλους τους μαθητές, χωρίς εξεταστικούς και ταξικούς φραγμούς, 
•   στη σταθερή, μόνιμη αξιοπρεπή εργασία για εκπαιδευτικούς, για μαθητές – αυριανούς εργαζόμενους και για τους γονείς τους – τωρινούς εργαζόμενους κι ανέργους.

Αντιστεκόμαστε στη διάλυση του δημόσιου σχολείου. Με μαζικούς ενωτικούς αγώνες ΜΠΟΡΟΥΜΕ και θα ΑΝΑΤΡΕΨΟΥΜΕ αυτή την πολιτική.

ΜΑΖΙ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΘΑ ΧΩΡΑΕΙ ΌΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΌΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ 

Αθήνα, 9/9/2013

Πηγή: ΟΛΜΕ

Ημερομηνία: 09/09/2013

Τα παιδιά των Παιδικών Σταθμών «υποδέχτηκαν» τα Χριστούγεννα

Μεγάλη επιτυχία σημείωσε η εορταστική εκδήλωση που πραγματοποίησε η Διεύθυνση Παιδαγωγικού για τα παιδιά των Δημοτικών Παιδικών Σταθμών της πόλης μας.

Ο Δημοτικός Κινηματογράφος «Νέα Ελβετία» πλημμύρισε από παιδικές φωνές και γέλια, καθώς τα παιδιά συμμετείχαν στην παρουσίαση του παραμυθιού «Το μελομακαρονάκι».

Η σκηνή γέμισε από φουρνάρηδες, χιονούλες ,νανάκια, νεράιδες και καλικαντζαράκια, με αποτέλεσμα μικροί και μεγάλοι να υποδεχτούν με τον καλύτερο τρόπο τον ερχομό των Χριστουγέννων.

Πηγή dimosbyrona.gr

Μακελειό στην παιδεία με σφαγή 1.500 σχολείων

 

 

Το 10% των σχολικών μονάδων ετοιμάζεται να συγχωνεύσει ο Κ. Αρβανιτόπουλος. Οι συγχωνεύσεις θα σαρώσουν και την ανώτατη εκπαίδευση, ώστε οι μαθητές να συμπληρώσουν ένα εντελώς διαφορετικό μηχανογραφικό δελτίο. Σχεδιάζεται νέα μείωση των επιχορηγήσεων στα πανεπιστήμια. Δανεικά και χρεωμένα σε κάθε οικογένεια θα είναι τα σχολικά βιβλία, προς κατάργηση τα συγγράμματα.Μακελειό στην εκπαίδευση προανήγγειλε χθες ο υπουργός Παιδείας, Κ. Αρβανιτόπουλος. Υπό τον τίτλο «εξορθολογισμός δαπανών», ο υπουργός Παιδείας ανήγγειλε εκτεταμένες συγχωνεύσεις σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, ενώ υπό αίρεση τελεί το σύστημα δωρεάν διανομής βιβλίων και συγγραμμάτων.

Πάει το σχολείο της γειτονιάς

Ο Κ. Αρβανιτόπουλος, μιλώντας χθες στον ραδιοφωνικό σταθμό «Real FM», ανακοίνωσε μέτρα που δικαιώνουν όσους λένε ότι όσα έχουμε δει και ζήσει μέχρι σήμερα δεν είναι τίποτα. Αναλυτικότερα ο υπουργός ανακοίνωσε νέο τσουνάμι συγχωνεύσεων στα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι συγχωνεύσεις θα είναι της τάξης του 10%, δηλαδή 1.500 σχολεία!

Μετά το τσουνάμι των 1.900 συγχωνεύσεων της εποχής Διαμαντοπούλου, όταν σε μεγάλο βαθμό έκλεισαν σχολεία με μικρό αριθμό μαθητών, όλοι αντιλαμβάνονται ότι η δεύτερη φάση θα χτυπήσει στην καρδιά. Θα κλείσουν σχολεία όχι με λίγους μαθητές, όπως υποστήριξε ο Κ. Αρβανιτόπουλος, αλλά θα μπει λουκέτο στο σχολείο της γειτονιάς. Πίσω από τον νέο αφανισμό είναι η «ορθολογική τοποθέτηση» του διδακτικού προσωπικού. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, δεν είναι δυνατόν με τόσους εκπαιδευτικούς να έχουμε κενά. Σε ένα δίμηνο, δηλώθηκε, θα έχει εξορθολογιστεί το σύστημα.

Για τους εκπαιδευτικούς αυτό σημαίνει ότι θα κληθούν -όσοι κριθούν επαρκείς από την αξιολόγηση- να πάρουν τα όρη τα άγρια βουνά, να πάνε, δηλαδή, εκεί που θα τους στείλει η υπηρεσία, εάν προκύψει από τις συγχωνεύσεις ότι περισσεύουν.

Για τους μαθητές σημαίνει περισσότερα παιδιά σε κάθε τμήμα, ποδαρόδρομος αν μιλάμε για σχολεία των αστικών κέντρων και χιλιόμετρα στο πούλμαν αν μιλάμε για σχολεία της περιφέρειας. Και αυτό όταν η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη διασφαλίσει τη μεταφορά των παιδιών που ανάγκασε να μετακινούνται οδικώς, κλείνοντας τα σχολεία της περιοχής τους ή του χωριού τους. Νομίζω, είπε ο υπουργός ότι «εξευρέθη λύση για φέτος» στο πρόβλημα της μεταφοράς.

 Νέο πετσόκομμα σε ΑΕΙ-ΤΕΙ

Οι συγχωνεύσεις θα είναι καταιγιστικές και στην ανώτατη εκπαίδευση, όπου, όπως δήλωσε ο Κ.Αρβανιτόπουλος, «πάμε σε νέα μείωση των επιχορηγήσεων». Ο υπουργός Παιδείας συνέδεσε απόλυτα τις συγχωνεύσεις και τη νέα μείωση των δαπανών με τα συμβούλια διοίκησης. Μέσω αυτών φιλοδοξεί να περάσει το πετσόκομμα τμημάτων και ιδρυμάτων, ώστε «το επόμενο μηχανογραφικό να είναι εντελώς διαφορετικό» από τα προηγούμενα.

Ο Κ. Αρβανιτόπουλος δήλωσε ότι με την ηλεκτρονική ψήφο πιστεύει ότι μέχρι τον Δεκέμβριο θα έχει ολοκληρωθεί η εφαρμογή του νόμου, προκειμένου να προχωρήσει στον «εξορθολογισμό του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας». Επίσης ετοιμάζεται το πλαίσιο που θα στηρίξει νομοθετικά την εξοικονόμηση πόρων στα πανεπιστήμια σε συνδυασμό με τη μείωση της επιχορήγησης.

«Μέχρι το τέλος του έτους», δήλωσε ο υπουργός Παιδείας, «θα έχουμε οδικό χάρτη όσον αφορά την τήρηση και την τέλεση των προϋπολογισμών, ορισμένες αρχές με τις οποίες θα εξασφαλίσουμε τη χρηστή διαχείριση και την εξοικονόμηση πόρων, διότι θα πάμε σε μείωση των επιχορηγήσεων». Να λοιπόν γιατί τέτοια πρεμούρα με την εφαρμογή του νόμου και τα συμβούλια διοίκησης. Ποια Σύγκλητος, ποια πρυτανική αρχή, θα δεχόταν να υπογράψει την καταδίκη του Πανεπιστημίου για να ευχαριστηθούν η τρόικα και η κυβέρνηση;

 Δανεικά και χρεωμένα

Τρίτον, τα σχολικά βιβλία δεν θα ανήκουν πλέον στον κάθε μαθητή, αλλά θα είναι δανεικά. Στο τέλος του χρόνου θα επιστρέφονται για επανάχρηση, ενδεχομένως τριετίας, και όποιος δεν το εφαρμόσει θα έχει οικονομικές κυρώσεις. Σύμφωνα με τον Κ. Αρβανιτόπουλο, η επιστροφή «θα περάσει διότι θα το χρεώνεται η κάθε οικογένεια». Όποιος, δηλαδή, δεν επιστρέψει, θα πληρώσει, και μάλιστα ένα αρκετά μεγάλο ποσό, καθώς είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί και άλλο το κόστος των βιβλίων.

Ο υπουργός Παιδείας ανήγγειλε ότι «θα υπάρχει μια μεμβράνη σε κάθε σελίδα των βιβλίων, ώστε να μην μουτζουρώνεται, και στο τέλος της χρονιάς, με ευταξία, να παραδίδονται στους επόμενους». Σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, η μεμβράνη αυτή δεν κοστίζει τίποτα». Σύμφωνα με τα βιβλιοπωλεία που αναλαμβάνουν να κάνουν «ντύσιμο» των βιβλίων, τα εξώφυλλα σε κάθε βιβλίο χρεώνονται με ένα ευρώ.

Πάντως, ο Μάκης Λυκόπουλος, πρώην στέλεχος του καταργημένου Οργανισμού Εκδόσεων Σχολικών Βιβλίων, δήλωσε ότι δεν έχει ακούσει τίποτα παρόμοιο και πρόσθεσε με νόημα ότι, εκτός των άλλων, τα σχέδια του υπουργείου, αν πραγματοποιηθούν, θα κάνουν κακό και στο περιβάλλον, παράγοντας τόνους μη ανακυκλώσιμων σκουπιδιών.

Να σημειωθεί ότι ο όλος σχεδιασμός του υπουργείου Παιδείας θα επιφέρει και ένα πρόσθετο βάρος στους μαθητές, δεδομένου ότι στα βιβλία δεν σημειώνουν μόνο, αλλά λύνουν και ασκήσεις. Μήπως το επόμενο βήμα είναι και δηλώσεις για το ποιος θέλει να τα κρατήσει και άρα να τα αγοράζει από την αρχή και να ξεμπερδεύει; Μήπως να το έλεγαν πριν τα πλαστικοποιήσουν και ανεβάσουν και το κόστος; Πέρα από τα αστεία, όλα αυτά προοιωνίζονται την κατάργηση της δωρεάν διανομής βιβλίων, είναι ένα ακόμα βήμα στην αλυσίδα των περικοπών και των καταργήσεων που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια. Εξορθολογισμό και των συγγραμμάτων ανακοίνωσε ο υπουργός Παιδείας. Όπως είπε, θα υπάρχουν συγγράμματα, αλλά να είναι στο κόστος που πρέπει. Στην πραγματικότητα η ύπαρξη συγγραμμάτων θα περιορίζεται στις βιβλιοθήκες, διότι ήδη έχει εγγραφεί στο μαύρο πακέτο Στουρνάρα «εξοικονόμηση» από τα συγγράμματα της τάξης των 35 εκατ. ευρώ. Η εξοικονόμηση αυτή ισοδυναμεί σχεδόν με κατάργηση των συγγραμμάτων.

ΟΛΜΕ: Ανοιχτό γράμμα σε μαθητές-γονείς-εκπαιδευτικούς

"Μπορούμε να τους σταματήσουμε; Βεβαίως. Είναι ισχυροί αλλά όχι ανίκητοι όπως παρουσιάζονται. Να ενωθούμε σαν μία γροθιά, να οργανώσουμε τις αντιστάσεις μας, να δώσουμε το χέρι στο διπλανό μας, να εμπνεύσουμε την κοινωνία. Έτσι τα φαντάσματα κι ο φόβος θα εξαφανιστούν" - Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης.

Ακολουθεί το ανοιχτό γράμμα της ΟΛΜΕ σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς:

Αγαπητοί και αγαπητές γονείς, μαθητές και συνάδελφοι εκπαιδευτικοί

Θα μπορούσαμε να σωπάσουμε, κερδίζοντας την εύνοια των ισχυρών, αλλά προτιμάμε να μιλήσουμε όπως αρμόζει σε δασκάλους/ες οι οποίοι σέβονται τη δουλειά τους, τη γνώση και τους μαθητές τους. Η παραίτηση και η σιωπή δεν ταιριάζει σε αγωνιζόμενους και σκεπτόμενους ανθρώπους. Η εξουσία προσπαθεί να φιμώσει όσους σκέπτονται, να στρεβλώσει τις ιδέες μας για έναν καλύτερο κόσμο, να συκοφαντήσει τη νέα γενιά, για την οποία ετοιμάζει μια κοινωνική κόλαση. Εμείς οφείλουμε να πάμε κόντρα στον καιρό, ακόμα κι αν το τίμημα είναι βαρύ. Λοιπόν, θα μιλήσουμε!

Η νέα σχολική χρονιά ξεκινά με τους χειρότερους οιωνούς. Αντί κάθε οικογένεια και κάθε μαθητής/τρια-εκπαιδευτικός να καταστρώσει τον κατάλογο των υποχρεώσεων, των ονείρων και των προσδοκιών του, ασχολείται με τη “λίστα” των περικοπών, την οποία σκέφτηκε η Τρόϊκα και υλοποιεί η κυβέρνηση. Λιγότερα και χειρότερα, αυτό είναι το γενικό πλαίσιο. Λιγότερα σχολεία, κλείσιμο των βρεφονηπιακών σταθμών, περικοπές στο μισθό, σύνταξη, ασφάλιση, ιδιωτικοποίηση ακόμα και στο νερό της φύσης, αύξηση πετρελαίου, τιμές-φωτιά, στο απόσπασμα υγεία-παιδεία-πρόνοια.

Το μνημόνιο φαντάζει σαν θηλιά στο λαιμό όλων μας. Μας λένε ότι θάρθουν καλύτερες μέρες. Σαν τον ορίζοντα που όσο τον πλησιάζεις τόσο απομακρύνεται. Η αυριανή μέρα, αν μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια, θα είναι μέρα πένθους για όλα τα δικαιώματα και τις κατακτήσεις μας. Από όπου κι αν πέρασε το ΔΝΤ άφησε πίσω του χαλάσματα, θρήνο και οδυρμό. Η κερδοφορία του κεφαλαίου αποδεικνύεται ισχυρότερη, για τις υποτελείς κυβερνήσεις, από τις ανάγκες των ανθρώπων και της νέας γενιάς.

Εμείς δε θα γίνουμε Αγαμέμνονες για να θυσιάσουμε την Ιφιγένεια ώστε να φτάσουμε στην Τροία (των κερδών). Ο δάσκαλος πρέπει να βρίσκεται στο πλάι της Αντιγόνης για να πολεμήσει την εξουσία του Κρέοντα. Σε αυτή τη ζωή είμαστε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ. Οι αγωνίες σας είναι και δικές μας, το μεροδούλι-μεροφάϊ αφορά όλους μας, η φτωχή παιδεία μας συντρίβει. Όταν οι μαθητές μας διπλώνονται από την πείνα στην τάξη ή στην αυλή, όταν η άνεργη μάνα μιλάει “για το άδειο ψυγείο”, καμία γραμματική δε μπορεί να αποδώσει τον ανθρώπινο πόνο. Είμαστε όλοι μαζί, γιατί οι εκπαιδευτικοί είναι κομμάτι του λαού μας, σάρκα από τη σάρκα του, αίμα από το αίμα του.

Η πολυπλόκαμη εξουσία μιλάει για ρετιρέ, τεμπέληδες, πολυάριθμους και άλλα τέτοια παρόμοια για να μας διχάσει. Όπως ακριβώς αυτός που κλέβει το ψωμί από το τραπέζι φωνάζει “κλέφτης” και αυτός που τους παίρνει τα βιβλία φωνάζει τους μαθητές μας “αγράμματους”. Να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους, να δείχνουμε τους ψεύτες και τους άρπαγες, να ένα σπουδαίο καθήκον.

Η παιδεία είναι αγαθό κι όχι εμπόρευμα. Τα σχολεία είναι τόπος κοινωνικοποίησης, γνώσης, αλληλεγγύης, κι όχι μπακάλικο. Αν αφήσουμε τα σχολεία στα νύχια της αγοράς και των ιδιωτών δε θα φτωχύνει μόνο ο εκπαιδευτικός, θα φτωχύνει ο νους μας κι η χώρα. Όταν κλείνει ένα σχολείο ανοίγει μια φυλακή, κι όταν παίρνεις το βιβλίο και την εργασία από τη νέα γενιά την οδηγείς στον κοινωνικό Καιάδα.

Δε θα το επιτρέψουμε! Δεν πρέπει να το επιτρέψουμε, ακόμα κι αν θέλουν να το επιβάλουν όλοι «οι διάβολοι των αγορών».

Μπορούμε να τους σταματήσουμε; Βεβαίως. Είναι ισχυροί αλλά όχι ανίκητοι όπως παρουσιάζονται. Να ενωθούμε σαν μία γροθιά, να οργανώσουμε τις αντιστάσεις μας, να δώσουμε το χέρι στο διπλανό μας, να εμπνεύσουμε την κοινωνία. Έτσι τα φαντάσματα κι ο φόβος θα εξαφανιστούν.

• Κανείς δεν είναι δυνατότερος από τον αποφασισμένο λαό

• Κανείς δε θα μείνει ατιμώρητος όταν σφαγιάζεται η νεολαία μας

• Άδραξε τη μέρα!

Οι εκπαιδευτικοί της Ελλάδας σε καλούν σε συστράτευση. Για να υπερασπίσουμε, με λογισμό και όνειρο, το μέλλον των παιδιών μας. Απλώνουμε σε όλα τα σχολεία, τις σχολές, τις γειτονιές, το μήνυμά μας. Ούτε σπιθαμή πίσω!

Η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό. Δεν υπογράφουμε τον αργό θάνατο των παιδιών μας και της χώρας. Να γκρεμίσουμε την αντιλαϊκή πολιτική πριν να είναι πολύ αργά.

Το δίλημμα τέθηκε τρομακτικά: ή Εμείς ή Αυτοί.

Η παραίτηση και η δειλία δεν ταιριάζει σε εργαζόμενους, σε εκπαιδευτικούς και στη νέα γενιά.

«Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται

Ζυγόν δουλείας ας έχωσιν

Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία»

Ανδρέας Κάλβος

Να έχετε υγεία, καθαρή σκέψη, αλληλεγγύη, αποφασιστικότητα και αγωνιστική στάση

Σεπτέμβρης 2012

Το Δ.Σ. της ΟΛΜΕ

Απόψεις του Δημήτρη Γληνού για τον δάσκαλο

Ο Δημήτρης Γληνός υπήρξε μια πολυσύνθετη προσωπικότητα. Ήταν, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς συνεργατών και μαθητών του, παιδαγωγός, φιλόσοφος και δάσκαλος. Οι απόψεις του Γληνού για τον Έλληνα δάσκαλο 67 χρόνια μετά τον θάνατό του εξακολουθούν να είναι ακόμη επίκαιρες και να αποτελούν μάλιστα αντικείμενο μελέτης.
Ορίζοντας την παλιότερη θέση του δασκάλου, τον οποίο θεωρούσε σημαντικότατο και πολυτιμότατο συντελεστή του εκπαιδευτικού έργου και κατ' επέκταση εργάτη της προόδου του έθνους, επεσήμανε: «o Έλλην διδάσκαλος παντός βαθμού υπήρξε και αυτός θύμα πολλαπλής δουλείας, δουλείας πνευματικής, δουλείας οικονομικής, δουλείας ηθικής. Υπήρξεν εποχή καθ' ην ο διδάσκαλος εάν μεν ήθελε να είνε τίμιος και ενσυνείδητος έπρεπε να είνε και μάρτυς και αν δεν ήθελε να είνε μάρτυς, έπρεπε να είνε επιτήδειος κόλαξ, αφρονημάτιστος, ασυνείδητος, εκμεταλευτής».
Ο Γληνός ήταν πεπεισμένος ότι τα αίτια αυτής της ηθικής και κοινωνικής κατάπτωσης του δασκάλου μπορούσαν να αρθούν με την οικονομική αναβάθμιση, τη μόρφωση και την επιμόρφωσή του καθώς και με τη διοικητική αποκέντρωση των υπηρεσιών της Παιδείας. Σε άρθρο του που πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΑ ΕΛΛΑΣ στο διάστημα 18 Μάρτη-15 Απρίλη 1914 μαζί με άλλα άρθρα έγραφε σχετικά: «Και είνε πασίγνωστον, ότι άμα εξασφαλίσης προοδευτικόν, ειλικρινή, μορφωμένον, ζηλωτήν διδάσκαλον ενδιαφερόμενον περί του έργου του, διαρκώς ανασκοπούντα καί βελτιώνοντα αυτόν, άμα εξασφαλίσης διδάσκαλον, διανοητικώς, ηθικώς καί οικονομικώς ελεύθερον και αυτοτελή, εξασφάλισες ήδη τα εννέα δέκατα της επιτυχίας του εκπαιδευτικού έργου».
Σε κείμενά του, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Αγωγή, αναφέρθηκε στη σχέση που συνδέει άμεσα την αναγέννηση της ελληνικής παιδείας με τον ενεργητικό ρόλο, που οφείλει να αναλάβει ο Έλληνας δάσκαλος, ως σημαντικότατο μέλος της εκπαιδευτικής κοινότητας. Παράλληλα, έδειξε το δρόμο στον οποίο οφείλουν να οδηγηθούν τα εκπαιδευτικά ζητήματα, διατυπώνοντας κατ' αρχάς την άποψη ότι πρέπει να σταματήσει η προσωνυμία «δάσκαλος», που σημαίνει τον φορέα «πάσης πνευματικής μικρότητος, κοινωνικής ταπεινώσεως, πενιχρότητος και ευτελείας», ώστε αυτή να αποκτήσει το πραγματικό της νόημα, σύμφωνα με το οποίο ο δάσκαλος «Έχει τό βλέμμα εστραμμένον προς τας κορυφάς, τας οποίας φωτίζει ο ήλιος πρώτα. Το βλέμμα εστραμμένον προς την φιλοσοφίαν και την επιστήμην. Σ' αυτό το σημείο, ο δάσκαλος ανάπτει την λαμπάδα του πρώτος από την λαμπάδα του φιλοσόφου, του κοινωνιολόγου, του επιστήμονος ερευνητού».
Οι απόψεις του αυτές ανακαλύπτουν την προσπάθεια που κατέβαλε ώστε να διαλυθεί η πλάνη που καλλιεργούσαν συστηματικά συντηρητικοί κύκλοι, οι οποίοι ήθελαν το δάσκαλο απαθή θεατή, άψυχο διεκπεραιωτή του νεκρού πνεύματος των διαταγών και των νόμων, παθητικό εκτελεστικό όργανο. Έγραφε, σχετικά, στο περιοδικό Αυγή: «Ο δάσκαλος όχι μόνο πρέπει να έχη γνώμη και πίστη για το έργο του, αλλά και υποχρέωση ιερή να τρέφει τη μέριμνα του μέλλοντος και να βοηθάει με όλη του τη δύναμη την καλυτέρευση του παρόντος». Λίγο πριν κυκλοφορήσει το περιοδικό η Αναγέννηση και σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Διδασκαλικόν Βήμα, δηλώνει γι' αυτό την απόφασή του «να σταθή δίπλα στον Έλληνα δάσκαλο και να του χορηγήση της επιστήμης και της φιλοσοφημένης σκέψης τα μέσα».
Έτσι, στο πρόγραμμα για την παιδεία που καταγράφει στις σελίδες του περιοδικού Αναγέννηση, το οποίο, ας σημειωθεί, λειτούργησε ως ο προμαχώνας του κοινωνικού δημοτικισμού για την πνευματική ανάπλαση του έθνους και προπύργιο για τη λαϊκή εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, επισημαίνει: «Να δοθή η πρεπούμενη σημασία στον κυριώτατο εργάτη της παιδείας, το δάσκαλο. Όχι μόνο η μόρφωσή του για όλες τις βαθμίδες της Παιδείας πρέπει να είνε βαθειά, πλούσια και επιστημονική, μα και η θέση του μέσα στόν κύκλο των λειτουργών της πολιτείας αντάξια με το προσφερόμενο υψηλότατο έργο, χωρίς να υπάρχη καμμιά κατ' αρχήν διάκριση ανάμεσα στους εργάτες της κατώτερης και της ανώτερης παιδείας».
Η θεώρηση του δασκάλου, ως τον πολυτιμότατο και σημαντικότατο παράγοντα για την ευόδωση του εκπαιδευτικού έργου, οδηγούσε συχνά το Γληνό στη γνωστοποίηση των δικών του προτάσεων για την αναβάθμιση της θέσης του δάσκαλου και μέσω αυτού την αναβάθμιση της ελληνικής εκπαίδευσης.
Πρωταρχικής σημασίας ζήτημα για τον Γληνό ήταν η οικονομική αναβάθμιση του δασκάλου, ώστε να σταματήσει να ασχολείται με ιδιωτικές παραδόσεις και άλλες εργασίες που προσβάλλουν τόσο το κύρος όσο και το έργο του. Αναφερόμενος, έτσι, στην αναγκαιότητα να απαλλαγεί ο δάσκαλος από τα οικονομικά προβλήματα, παρατηρούσε: «Και δεν πρέπει να θεωρηθή υπερβολή, εάν ισχυρισθή τις, ότι η οικονομική ενίσχυσις του δασκάλου πρέπει να είνε ακόμη γενναιότερα. Είνε χρήμα, το οποίον η ορθή παιδεία θα αποδώσει εις την πολιτείαν και την κοινωνίαν πολλαπλάσιον».
Όσον αφορά την ηθική και πνευματική χειραφέτηση του δασκάλου, ο Γληνός δεχόταν ότι θα επιτευχθούν τόσο με την διοικητική αποκέντρωση, η οποία δεν πρέπει να αφορά μόνο τα διοικητικά ζητήματα, αλλά και τα ζητήματα των προγραμμάτων, των διδακτικών βιβλίων και γενικά όλου του οργανισμού της Παιδείας, όσο και με την αποστολή εκατοντάδων νέων στην Ευρώπη για την εξειδικευμένη μόρφωσή τους. Για το λόγο αυτό σημείωνε: «Δεν είνε ανάγκη πολλών λόγων βεβαίως διά να πεισθώσιν οι δάσκαλοι ότι πρέπει να περιφρουρήσωσι τήν διοικητικήν αποκέντρωσιν ως κόρην οφθαλμού». «Η μόνη λύσις είνε η κατάλυσις του μονοπωλίου της Ευρωπαϊκής μορφώσεως διά της αποστολής εκατοντάδων νέων εις την Ευρώπην».
Πρωταρχικής, επίσης, σημασίας ζήτημα ήταν για το Γληνό η μέριμνα για τη συνεχή επιμόρφωση των δασκάλων, που όπως είδαμε, τη θεωρούσε ως βασική προϋπόθεση για την επιτυχία του εκπαιδευτικού έργου. Γι' αυτό υπογράμμιζε: «Να αναδιοργανωθούν ριζικά οι Πανεπιστημιακές σχολές πού μορφώνουν δασκάλους, καθώς και τα Διδασκαλεία και να γίνουν σοβαρές εκπαιδευτικές αποστολές στο εξωτερικό».
Εξ' άλλου, μεγάλη σημασία, εκτός από την επιμόρφωση των δασκάλων, έδωσε ο Γληνός και στη συνεργασία όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, από το Δημοτικό μέχρι το Πανεπιστήμιο, και γι' αυτό έγραφε στο περιοδικό Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου: «Aν οργανωθούν οι δάσκαλοι κάθε βαθμού, αν οργανωθούν μ' ενωτικό δεσμό τη βαθιά επίγνωση του έργου τους και της σημασίας του για την κοινωνία, αν ενωθούν γύρω σε ιδέες και όχι μόνο γύρω σε μικροσυμφέροντα, αν πιστέψουν στον εαυτό τους και στην αποστολή τους μπορούν να κατορθώσουν όχι μόνο το σεβασμό να εμπνεύσουν, μα και όλη την παιδεία και ολόκληρο το λαό να υψώσουν».
Ο Γληνός ήθελε το δάσκαλο παντού στην πρώτη γραμμή της προόδου. Γράφει χαρακτηριστικά: «Αυτός ηγήτωρ, αυτός κηρυξ, αυτός σκαπανεύς της. Παράλληλα όμως ήθελε να αλλάξει και το σχολείο χαρακτηρίζοντας το παλιό σχολείο ως «σχολείον φυλακή και το σχολείον υπνωτήριον, το σχολείον των λόγων, των γραμματικών και των κενών φράσεων, το σχολείον οδοστρωτήρα και προκρούστη των ψυχών, το σχολείον το αφρονιμάτιστον, το σχολείον που δίδει χαρτιά και τίποτε άλλο, το σχολείον το περιφρονούμενον από μαθητές, από γονείς, από κοινωνία και πολιτεία».
Ένας από τους σημαντικούς λόγους διαφωνίας και αιτία διάσπασης του Εκπαιδευτικού Ομίλου ήταν και οι αντίθετες αντιλήψεις, που είχαν ο Δελμούζος και ο Γληνός, σχετικά με το ρόλο το δασκάλου και την ελευθερία που έπρεπε να έχει.
Ο Δελμούζος και οι συντηρητικοί του Ομίλου έλεγαν ότι «ο δάσκαλος, ούτε μπορεί, ούτε είνε σωστό να δεχτή αντιλήψεις, που τον βγάζουν έξω από το έργο του και τον κάνουν πολιτικό». Υποστήριζαν ακόμη, ότι ο δάσκαλος «πρέπει να θεωρή το κράτος για εργοδότη του και τον εαυτό του για εργάτη» αφαιρώντας έτσι τον καθαρά ιδεολογικό χαρακτήρα της σχέσης δάσκαλου - κράτους. Έπαυαν έτσι, το δάσκαλο από ιεροφάντη μιας κοινωνικής λειτουργίας και τον έκαναν άψυχο μισθωτό όργανο, έναν εργάτη με συμφέροντα αντίθετα προς τον εργοδότη του, και μάλιστα χωρίς την κυριότερη προϋπόθεση της προσωπικότητάς του, την ελεύθερη σκέψη.
Το βαθύτερο νόημα της επιχειρηματολογίας των συντηρητικών ήταν πως «ο δάσκαλος δεν θα μπορή να είνε μέλος του εκπαιδευτικού ομίλου, αν γίνη σωματείο προοδευτικό, Όπως τον θέλουν οι ριζοσπαστικοί και ακόμα περισσότερο, πώς το κράτος έχει το δικαίωμα και να εμποδίση με τη βία και να τιμωρήση το δάσκαλο, που θα ήθελε να είναι μέλος ενός τέτιου σωματείου». Ύψωσαν έτσι την κρατική βία σε φόβητρο και εμπόδιο στην ελεύθερη σκέψη, συμπληρώνοντας μ' αυτό τον τρόπο την αντιδραστική μεταστροφή τους προς την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Αντίθετα με τις απόψεις αυτές, ο Γληνός και οι προοδευτικοί του Ομίλου υποστήριζαν σθεναρά «πώς ο δάσκαλος δε γίνεται ποτέ πολιτικός με το να σκέφτεται, πως θα καλυτερέψη η παιδεία και να ζητάη να φωτίση και τούς άλλους, έτσι πού η σκέψη του να γίνη αναγνωρισμένη πράξη η κατάσταση. Έτσι μόνο εχτελεί σωστά το χρέος του απέναντι και στο Κράτος και στην κοινωνία». Ο Γληνός και οι Ριζοσπαστικοί του Ομίλου τόνιζαν, έτσι, ότι οποιαδήποτε αντίθετη αντίληψη μετατρέπει το δάσκαλο σε πνευματικό προλετάριο, που δουλεύει μηχανικά για να κερδίσει ένα κομμάτι ψωμί, και διατύπωσαν τις παραπάνω αντιλήψεις στην ακόλουθη αρχή: «Φυσικός και κύριος εργάτης της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης είνε ο δάσκαλος. Επομένως ο εκπαιδευτικός όμιλος φρονή, ότι ο δάσκαλος χωρίς να παραβαίνη τους νόμους και τα προγράμματα του Κράτους κατά την εχτέλεση του έργου του μέσα στα σχολειό, έχει όχι μόνο το δικαίωμα της ελεύτερης σκέψης μα ακόμα και το δικαίωμα σαν άτομο και σαν ομάδα να διαφωτίζη την κοινωνία και να συντελή στήν αναμόρφωση της παιδείας».
Έτσι, ο Γληνός, επισημαίνοντας τις αδυναμίες, τα τρωτά και τα κακώς κείμενα, προτάσσει και τη δική του «θεραπεία»:
«Πρέπει να λείψη η εκπαιδευτική και διδασκαλική κακοδαιμονία.
Εν τη ενώσει η δύναμις.
Τους κυβερνώντας πρέπει να τούς διαφωτίσωμεν, εμείς πρέπει να τους καθοδηγήσωμεν. Εκ των κάτω το φώς.
Καί ευτυχή τά έθνη εις τα οποία τα τοιχώματα του σχολείου δεν γίνονται τείχη σινικά αποκλείοντα την ζωήν.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι ο Γληνός:
Ξεσκέπασε το μάταιο, αντιδραστικό και βλαβερό ρόλο του δασκάλου, που αδιαφορεί για οτιδήποτε πέρα από το επίσημο πρόγραμμα.
Αξίωσε από τους δασκάλους να έχουν το βλέμμα τους στραμμένο προς τη ζωή και ανοιχτή την ψυχή τους προς τα κελεύσματά της.
Αγωνίστηκε για να πείσει το δάσκαλο για το ρόλο που έπρεπε να παίξει και που για το Γληνό δεν ήταν άλλος από το ρόλο του «κοινωνικού αναμορφωτή» και «απόστολου μιας θρησκείας ιδεών».
Παρότρυνε τους δασκάλους να στηρίξουν το Σχολείο Εργασίας, στο οποίο κυριαρχούσε η κριτική σκέψη και η δημιουργική εργασία.
Ζήτησε από τους δασκάλους να αγωνιστούν για να περάσει η συνολική αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση.
Οι απόψεις του Δ. Γληνού για το δάσκαλο εξακολουθούν και σήμερα να είναι επίκαιρες. Οι εκπαιδευτικοί, που διαβάζουμε τα κείμενα αυτά βλέπουμε, και σήμερα ακόμη, να βαραίνουν τη μοίρα της εκπαίδευσης πολλά δεινά από όσα περιέγραφε ο Γληνός. Η παιδαγωγική του προσφορά, τα ιδεολογικά-επιστημονικά κριτήρια που χρησιμοποιεί για να περιγράψει την προσωπικότητα και το έργο του έλληνα δασκάλου παραμένουν επίκαιρα και χρήσιμα και μπορούν ακόμη να συντελέσουν στη διαμόρφωση του ενιαίου και αντιαυταρχικού σχολείου στην υπηρεσία των λαϊκών αναγκών.

Έκθεση μαθητή 6ης Δημοτικού

Έκθεση του μαθητή της 6ης δημοτικού Πέτρου Σαλ…

Σκέφτομαι και γράφω: «Η δημοκρατία στην Ελλάδα σήμερα».

Η δημοκρατία γεννήθηκε πρώτη φορά πριν από χιλιάδες χρόνια στην Ελλάδα και μετά απλώθηκε σ’ όλο τον κόσμο πολύ γρήγορα, παρόλο που δεν υπήρχε Ιντερνετ. Η δημοκρατία είναι το πιο σπουδαίο από τα πολιτεύματα, είναι πολύ καλό πράγμα. Αν δεν ήταν, θα την είχαμε καταργήσει όπως τα θερμόμετρα με τον υδράργυρο.

Δημοκρατία στην Ελλάδα σήμερα σημαίνει να μπορείς να λες ελεύθερα τη γνώμη σου, φτάνει να συμφωνεί μαζί σου ο Πρετεντέρης, η Τρέμη και ο Πρωτοσάλτης. Δημοκρατία επίσης είναι να μπορείς να διαδηλώνεις ελεύθερα για ό, τι πράγμα θέλεις.

Υπάρχουν χιλιάδες διαδηλώσεις για να πηγαίνεις κάθε τόσο. Θα ήθελα κι εγώ να πάω σε μια διαδήλωση που θα λέει ότι μπορούμε να τρώμε ελεύθερα σουβλάκια, τσίζμπουρκερ και άλλα σκατοφαγιά κάθε μέρα κι όχι 1 φορά το μήνα, αλλά δεν έχει φτιαχτεί ακόμα τέτοια διαδήλωση. Σ’ αυτές που γίνονται σήμερα οι μεγάλοι διαδηλώνουν για το ίδιο πράγμα αλλά ξεχωριστά.

Άμα βρεθούνε όλοι αυτοί που κατεβαίνουν στους δρόμους μαζί, μπορεί να τσακωθούνε και να αρχίσουνε τις μπουνιές. Στις διαδηλώσεις περνάς ωραία, είναι σκέτη περιπέτεια, αρκεί να φοράς μάσκα, γυαλιά και να αντέχεις το ξύλο. Οι μεγάλοι που πηγαίνουν σ’ αυτές καλά θα κάνουν να αγοράζουν δικά τους γυαλιά γιατί την τελευταία φορά που πήγε ο μπαμπάς μου, μου πήρε τα γυαλιά του κολυμβητηρίου για να μην τον τσούζουν τα μάτια του και μου τα έχασε. Εγώ νεύριασα και μετά …τσακώθηκε με τη μαμά που τον έλεγε άχρηστο και πως αν ήταν άξιος θα έτρωγε κι αυτός μερικά λεφτά από αυτά που τρώγανε και οι άλλοι και τώρα δε θα αναγκαζόταν να τρέχει στις διαδηλώσεις, και να τρώει ξύλο, 40 χρονών άνθρωπος, αλλά δεν πολυκατάλαβα τι εννοούσε.

Στη Δημοκρατία ψηφίζεις όποιον θέλεις για να γίνει βουλευτής και μετά άμα δε σου αρέσει μπορείς να τον βρίσεις, να τον φασκελώσεις ή να του πετάξεις αυγό ελεύθερα. Αυτός όμως όσες βρισιές κι αν ακούσει δεν το κουνάει από τη θέση του, δεν καταλαβαίνει Χριστό. Οι διαφορετικοί βουλευτές μέσα στη Βουλή φωνάζουν, τσακώνονται, κάνουν τους εχθρούς και τους μαλωμένους και καμιά φορά βρίζουν ο ένας τον άλλο. Ένας είπε τους άλλους γαϊδούρια προκαιρού και μετά αυτοί τον κάνανε Υπουργό. Άρα στη Δημοκρατία μπορείς να βρίζεις ελεύθερα άμα είσαι μεγάλος. Άμα πάλι είσαι μικρός, μπορεί να σε βάλει η δασκάλα τιμωρία γιατί είπες το Θοδωρή, μαλακοπίτουρα.

Σήμερα στην Ελλάδα έχουμε Δημοκρατία που είναι καλή. Το αντίθετο της Δημοκρατίας είναι η Χούντα που είναι κακή. Είναι αυτή που είχε ο μπαμπάς όταν ήταν μικρός. Στη Χούντα δεν κάνουν εκλογές και δεν κλείνουν τα σχολεία 4 μέρες. Ούτε τώρα κάνουμε εκλογές γιατί θα είναι καταστροφή για τον τόπο, λένε όλοι στις τηλεοράσεις, που δε θέλουν να χάνουμε μαθήματα και να μείνουμε αγράμματοι. Σήμερα έχουμε για πρωθυπουργό έναν πολύ καλό κύριο τον Παπαδήμο που αρέσει πολύ στη γιαγιά γιατί είναι σοβαρός, όμορφος, τα λέει ωραία απέξω χωρίς να τα διαβάζει σαν τον προηγούμενο, και έχει έρθει απ’ το εξωτερικό. Η γιαγιά που έχει Αλσχάιμερ νομίζει ότι είναι ο βασιλιάς και απορεί γιατί δε φοράει στολή. Το βασιλιά δεν τον είχε ψηφίσει κανείς για να μας κυβερνά, αλλά ούτε και τούτον τον έχει ψηφίσει κανείς, γι αυτό μπερδεύεται η γιαγιά.

Δημοκρατία ακόμα είναι να κάνεις ότι λένε οι πιο πολλοί. Στο σχολείο μου δεν έχουμε δημοκρατία γιατί ενώ είμαστε 25 παιδιά στην τάξη, κάνουμε πάντα αυτό που θέλει η δασκάλα μας. Στο σπίτι μας πάλι έχουμε δημοκρατία. Κάνουμε πάντα αυτό που θέλουμε ο αδερφός μου, η μαμά μου κι εγώ. Είμαστε πιο πολλοί απ’ τον μπαμπά μου. Είμαστε ο λαός. Και ο μπαμπάς είναι ένας καλός κυβερνήτης που μας ακούει.

Και στην Ελλάδα έχουμε δημοκρατία και στο σπίτι έχουμε δημοκρατία και θα ήμασταν όλοι ευτυχισμένοι αν εκτός από δημοκρατία, ο μπαμπάς είχε και δουλειά.

Οι μέρες της αφέλειας μας αποχαιρέτησαν…

H πρωτοβάθμια εκπαίδευση σήμερα έχει κανείς την αίσθηση, ή μάλλον τη βεβαιότητα, ότι ακολουθεί τα βήματα και την πορεία της χώρας. Στις πλάτες της γίνεται ένα πείραμα· δοκιμάζονται αντιδράσεις δοκιμάζονται αντοχές, δοκιμάζεται η ανοχή της.

Στη χώρα όπου εκπαιδευτικοί και μαθητές άπλωναν καθημερινά την πνευματική τους περιουσία και αντάλλασαν απόψεις, γνώμες και γνώσεις, σήμερα εν πολλοίς κυριαρχεί το πρόχειρο, το ξενόφερτο, το επιφανειακό με δόσεις επιβολής και αυταρχισμού· στοιχεία και χαρακτηριστικά ξένα προς την πραγματική παιδεία, ξένα προς την κουλτούρα του εκπαιδευτικού του Δημοτικού Σχολείου, άγνωστα, αδιάφορα και επώδυνα στην ιδιοσυγκρασία και τον ψυχισμό ενός παιδιού της συγκεκριμένης ηλικίας.

Ποιες έρευνες της παιδαγωγικής επιστήμης έδειξαν τάχα ότι μαθητές και μαθήτριες από 6 μόλις ετών επιβάλλεται να παραμείνουν επί 7 ώρες στο σχολείο καθημερινά, πολλές φορές σε αίθουσες ακατάλληλες –που λειτουργούν μόνο λόγω ανάγκης- καθηλωμένοι σε ένα ελάχιστο ζωτικό χώρο, διδασκόμενοι πολλές φορές παιδαγωγικά αντικείμενα αμφίβολης χρησιμότητας και αποτελεσματικότητας για την ηλικία τους;

Ποια πορίσματα έδειξαν ότι θα πρέπει επιπροσθέτως να βαθμολογούνται για την αισθητική τους άποψη, την «υποκριτική» τους επάρκεια και τη χρήση της τεχνολογίας;

Επιχειρείται να στηθεί ένα σχολείο που προοδευτικά θα αποξενώνεται από τον ανθρώπινο συναισθηματικό παράγοντα. Ένα σχολείο στο οποίο ο εκπαιδευτικός σε εντατικούς έως εξαντλητικούς ρυθμούς θα παίξει έναν περισσότερο διαχειριστικό ρόλο και οι μαθητές αυτής της πρώτης σχολικής ηλικίας θα παίρνουν πληθώρα γνώσεων τις περισσότερες φορές άχρηστων για τις πραγματικές πνευματικές ανάγκες, αναζητήσεις και ιεραρχήσεις.

Το Υπουργείο Παιδείας ευαγγελίζεται και διαφημίζει το νέο ψηφιακό σχολείο. Υποτίθεται νέα προγράμματα, νέος τρόπος παιδαγωγικής προσέγγισης, νέα ήθη. Τόσο νέα μάλιστα που φέτος ξεκίνησε για πρώτη φορά σχολική χρονιά χωρίς βιβλία. Είναι μάλιστα πολύ πιθανόν το ίδιο ακριβώς να ξανασυμβεί του χρόνου. Τα μηνύματα που έχουμε αυτό ακριβώς μας δείχνουν.

Το γεγονός αυτό, που σόκαρε την εκπαιδευτική κοινότητα, είναι αχαρακτήριστο. Αγγίζει τα όρια της ΥΒΡΗΣ με την αρχαιοελληνική της σημασία.

Ανεξαρτήτως της όποιας δικαιολογίας ψέλλισαν τα πιο αρμόδια χείλη, η αποστέρησης των μαθητών από το βασικό τους εκπαιδευτικό υλικό για μεγάλο χρονικό διάστημα είναι γεγονός απαράδεκτο.

Καταδεικνύει την περιφρόνηση του Υπουργείου και των κυβερνήσεων προς την παιδεία. Καμία ενοχή, καμία παραίτηση, καμία ντροπή. Οι προτεραιότητες βλέπετε ήταν άλλες· παραπολιτικές διεργασίες, προσωπικές πολιτικές ανελίξεις, φιλοδοξία και ματαιοδοξία.

Χρειάστηκε για μια ακόμη φορά η στενή συνεργασία μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων σε αρκετές περιπτώσεις για να σώσει την κατάσταση, να κρύψει και να ντύσει το γυμνό εκπαιδευτικό σύστημα.

Οι εκπαιδευτικοί, όπως και ολόκληρος ο δημόσιος τομέας, δέχονται σήμερα ολομέτωπη επίθεση. Μισθολογικές περικοπές, συνταξιοδοτικές ανατροπές, διαχωρισμός σε εκπαιδευτικούς διαφόρων ταχυτήτων, μετακινήσεις τους σε άλλα σχολεία, συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων με παράλληλες καταργήσεις οργανικών θέσεων. Παράλληλα γίνεται συζήτηση στα πολιτικά παρασκήνια για αύξηση του ωραρίου των εκπαιδευτικών, ίσως με περαιτέρω μείωση του μισθού τους!

Έχουμε άποψη επ’αυτού. Αντιστεκόμαστε και προσφέρουμε. Συμβάλουμε πιο αποφασιστικά στη μόρφωση και την εκπαίδευση των μαθητών. Η κοινωνία σήμερα χρειάζεται στήριξη. Τα παιδιά της σχολικής ηλικίας ακόμα μεγαλύτερη. Η κοινωνία στα δύσκολα της κατέφευγε στους δασκάλους της. Είναι άλλωστε σάρκα από τη σάρκα της. Σήμερα ως εκπαιδευτικοί πρέπει να αγωνιστούμε πάνω από πλαστούς διαχωρισμούς και ελιτισμούς, για να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός πραγματικού μετώπου για την παιδεία –επιδίωξη άλλωστε της εκπαιδευτικής αριστεράς ανέκαθεν- που θα απαρτίζεται από γονείς, εκπαιδευτικούς και μαθητές της δευτεροβάθμιας.

Οι αντιθέσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας και των κυβερνήσεων του Μνημονίου θα ενταθούν. Η σύγκρουση, όπως και σε όλα τα πεδία, θα είναι σκληρή. Η εποχή της αθωότητας πέρασε… Η εποχή της δημοκρατίας ή και της δημοκρατικής επίφασης γίνεται ταχύτατα παρελθόν. Ο διευθυντής, με νόμο που ψηφίζεται τους αμέσως επόμενους μήνες ανακηρύσσεται σε αυθεντία. Του αναγνωρίζεται πια απολύτως κυρίαρχος ρόλος. Ο αποφασιστικός ρόλος του συλλόγου διδασκόντων καταργείται και ο λόγος του φιμώνεται. Το ωράριο των εκπαιδευτικών αμφισβητείται και καταστρατηγείται. Το σχολείο συνολικά τελεί υπό διωγμό. Η κοινωνία αποψιλώνεται από τα έσχατα ερείσματα της· εξωθείται στη σύγκρουση· είναι υποχρεωμένη να αποδεχτεί την πρόκληση.

Η δημόσια δωρεάν παιδεία είναι κοινωνική απαίτηση και αίτημα διαχρονικό. Αισθανόμαστε ότι οφείλουμε να παλέψουμε για τα αυτονόητα. Να σταματήσουμε τη συρρίκνωση, το τέλμα, τη σήψη.

Για το λαό η παιδεία είναι προτεραιότητα. Να χτιστεί λιθαράκι λιθαράκι η εμπιστοσύνη όλων των φορέων και των παραγόντων της παιδείας. Να κλείσουμε της χαραμάδες άγονων αντιθέσεων ή καθοδηγούμενων συγκρούσεων. Οι μέρες της αφέλειας μας αποχαιρέτησαν… Έχουμε ευθύνες. Ας τις αναλάβουμε.

Ν.Κ

εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

από την Πετρούπολη

Υποσιτισμός και εθελοντισμός στο σχολείο

Του Παύλου Χαραμή*

Οταν για πρώτη φορά τη φετινή σχολική χρονιά οι εφημερίδες έφεραν στην επιφάνεια κρούσματα υποσιτισμού παιδιών που επισημάνθηκαν σε σχολεία της χώρας, οι αρμόδιοι παράγοντες επέλεξαν την τακτική της συγκάλυψης: «Έσχατο μέσο της λαϊκίστικης προπαγάνδας» χαρακτήρισε με επιθετική ανακοίνωσή της τη σχετική ειδησεογραφία η ηγεσία του Υπ. Παιδείας τα μέσα του Οκτώβρη, επικρίνοντας εκείνους που δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ακόμη και τους ίδιους τους μαθητές» για να δημιουργήσουν προβλήματα. Σύντομα, ωστόσο, αυξήθηκαν τόσο τα σχετικά περιστατικά και τα αντίστοιχα δημοσιεύματα, ώστε περιορίστηκαν ασφυκτικά πλέον τα περιθώρια για τέτοιους χειρισμούς. Πολύ περισσότερο, καθώς πρόκειται για φαινόμενα που μέρα με τη μέρα ενισχύονται, παρακολουθώντας από κοντά τους δείκτες αύξησης της ανεργίας, της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Ούτε και τότε όμως οι αρμόδιοι της τρικομματικής συγκυβέρνησης στη «Νερατζιώτισσα» έπραξαν το αυτονόητο: να εκπονήσουν κατ’ απόλυτη προτεραιότητα ένα σχέδιο άμεσης αντιμετώπισης της κατάστασης μη επιτρέποντας επ’ ουδενί την παραβίαση ενός από τα θεμελιώδη δικαιώματα του παιδιού. Προτίμησαν να μεταθέσουν την ευθύνη σε άλλα υπουργεία κάνοντας λόγο ταυτόχρονα για κάποιες περιορισμένες δυνατότητες του προγράμματος «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας», που προωθεί τελευταία το Υπ. Παιδείας. Πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι, ακόμα και όταν το πρόγραμμα αυτό αναπτυχθεί πλήρως, δεν θα καλύπτει παρά ένα ελάχιστο αριθμό σχολείων της χώρας, τα οποία θα κριθεί ότι έχουν ανάγκη ιδιαίτερης στήριξης. Επιπλέον, η ως τώρα εμπειρία δείχνει ότι περιπτώσεις ακραίας φτώχειας και συνακόλουθα υποσιτισμού μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σχολείο ανεξάρτητα από την περιοχή στην οποία λειτουργεί. Είναι φανερό ότι οι αρμόδιοι παράγοντες δεν μπορούν να κατανοήσουν πως τα παιδιά που υποσιτίζονται δεν μπορούν να περιμένουν πότε θα εκπονηθούν τα απαιτούμενα σχέδια από την πλευρά της πολιτείας.

Το κενό που δημιουργεί η αβελτηρία της πολιτείας ουσιαστικά καλείται να καλύψει και αυτή τη φορά η κοινωνία των πολιτών. Με πρωτεργάτες εκπαιδευτικούς που βρίσκονταν σε άμεση επαφή με το πρόβλημα αναπτύσσονται ευρύτερες πρωτοβουλίες αλληλεγγύης σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας που συνενώνουν ποικίλους παράγοντες με ένα κοινό στόχο: Να μην υπάρξει ούτε ένα παιδί υποσιτισμένο σε οποιοδήποτε σχολείο της χώρας.

«Καλοί Σαμαρείτες» και «ληστές»: Αντιφάσεις και διλήμματα

Η οξύτητα με την οποία εμφανίζεται σήμερα το πρόβλημα της φτώχειας στα σχολεία σε συνδυασμό με την ολοκληρωτική αποδιάρθρωση ή υποβάθμιση βασικών θεσμών κοινωνικής πολιτικής καθιστά επιτακτική την ανάγκη να αναζητηθούν άμεσα λύσεις και μάλιστα στο φόντο της οικονομικής κρίσης και της πολιτικής των Μνημονίων. Η ιδιαιτερότητα της συγκυρίας, ωστόσο, φωτίζει με ένα ιδιαίτερο τρόπο πολιτικά και ηθικά διλήμματα που έχουν απασχολήσει και παλαιότερα την ανθρώπινη κοινωνία. Κάποια από αυτά επιχειρεί να συζητήσει από τις στήλες του «Βήματος» (18-12-2011) ο Νίκος Μουζέλης με αφετηρία την έννοια της κοινωνίας των πολιτών.

Σχηματικά, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η κυρίαρχη άποψη σήμερα οριοθετεί την κοινωνία των πολιτών κατά ένα σαφώς διακριτό τρόπο ως «… τρίτο, ενδιάμεσο χώρο μεταξύ κομματικοκρατικού συστήματος και αγοράς». Ένα χώρο που «… δεν λειτουργεί ούτε στη βάση της κομματικοκρατικής λογικής ούτε σε αυτή της αγοράς και του κέρδους». Μια από τις θετικές αντιδράσεις της κοινωνίας των πολιτών στην τρέχουσα συγκυρία είναι και ο εθελοντισμός, η εμφάνιση δηλαδή και ανάπτυξη ομάδων «από τα κάτω» με στόχο την παροχή βοήθειας προς συμπολίτες που υφίστανται ακραίες τις συνέπειες της κρίσης. Αν, τώρα, ο εθελοντισμός είναι έκφραση της κοινωνίας των πολιτών στο κοινωνικό επίπεδο, το αντίστοιχό του στο πολιτικό επίπεδο είναι «πολιτικοποιημένα άτομα που στρέφουν την πλάτη τους στα κόμματα και αποφασίζουν να συμμετάσχουν στον δημόσιο χώρο μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων». Στόχοι αυτών των ατόμων και οργανώσεων είναι ο εκδημοκρατισμός των θεσμών, η διαφάνεια στο δημόσιο βίο, η πάταξη της διαφθοράς, η προστασία αδύναμων κοινωνικών ομάδων κ.τ.ό.

Έχουμε τη γνώμη ότι η πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιο σύνθετη, περίπλοκη και δυναμικά εξελισσόμενη από αυτή που αδρομερώς εκτέθηκε παραπάνω, και μια τέτοια σχηματοποίηση την αδικεί. Αν, για παράδειγμα, ο εθελοντισμός εκδηλώνεται από την κοινωνία των πολιτών σε αντιδιαστολή προς τα πολιτικά κόμματα συλλήβδην, πώς συμβαίνει συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα να πρωτοστατούν στη δημιουργία δικτύων αλληλεγγύης σε ποικίλους τομείς της κοινωνικής ζωής και μάλιστα αυτή η δραστηριότητά τους να είναι αναγνωρίσιμη κοινωνικά; Αν, πάλι, βασικές εκφάνσεις της κοινωνίας των πολιτών επιδιώκουν τη διατήρηση του κράτους πρόνοιας και αντιπαρατίθενται στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές (π.χ. οι «αγανακτισμένοι»), όπως –σωστά, κατά βάση- αποδέχεται ο αρθρογράφος, αυτή η θεμελιακή τοποθέτησή τους, σε επίπεδο πολιτικής στόχευσης, δεν τους φέρνει άραγε αντικειμενικά ολοένα και πιο κοντά σε πολιτικά κόμματα που διακηρύσσουν παρόμοιους στόχους και σε απόσταση από άλλα, που ακολουθούν και στηρίζουν νεοφιλελεύθερες πολιτικές;

Η περίπτωση του εθελοντισμού, ειδικότερα, συνδέεται με αντιφάσεις και διλήμματα που αξίζουν κάπως περισσότερο την προσοχή μας. Φαίνεται με την πρώτη ματιά ασυμβίβαστο για ενεργούς πολίτες που διεκδικούν την επαρκή λειτουργία ενός κοινωνικού κράτους υπέρ του πολίτη, ιδίως υπέρ των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων, να σπεύδουν να υποκαταστήσουν το κενό της κρατικής πολιτικής με την εθελοντική δραστηριότητά τους, στο χώρο της παιδείας, της υγείας ή της κοινωνικής μέριμνας. Και αυτό το δίλημμα, ας σημειωθεί, το αντιμετωπίζουν τόσο εθελοντές που λειτουργούν εκτός κομμάτων όσο και μέλη κομμάτων που αναπτύσσουν εθελοντική δραστηριότητα. Φαίνεται, όμως, ότι εκείνο που μπορεί να νομιμοποιήσει τελικά αυτή τη δραστηριότητα είναι ο βασικός στόχος της, που δεν πρέπει ούτε στιγμή να χάνεται: η ανατροπή των πολιτικών που διαιωνίζουν την ανισότητα και την εκμετάλλευση, και η προσέγγιση στο μέγιστο δυνατό βαθμό της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Όταν ο Μπέρναρ Σω τόνιζε με έμφαση «δεν έχουμε ανάγκη από καλούς Σαμαρείτες, το πρόβλημα είναι να πάψουν να υπάρχουν ληστές», δεν εννοούσε σε καμιά περίπτωση ότι η κοινωνία δεν χρειαζόταν την κοινωνική προσφορά των μελών της. Απλώς, έδειχνε παραστατικά που βρισκόταν η βασική αιτία των προβλήματος. Και η οπτική του είναι το ίδιο αναγκαία και σήμερα.

ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΦΙΛΑΝΔΟΙ

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Γ।ΠΛΑΚΙΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ¨ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ¨‏

Μια νέα μεταρρύθμιση ( η ενδέκατη, αν θυμάμαι καλά, των τελευταίων 30 ετών) ξεκίνησε για το ελληνικό σχολείο με την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς και αφορά το νέο λύκειο και κυρίως τα φιλολογικά μαθήματα, όπου η φιλοσοφία και τα αναλυτικά προγράμματα αλλάζουν δραματικά. Δεν θέλω ούτε να σταθώ από την αρχή αντίθετος σε αυτή την αλλαγή, ούτε και να κάνω στείρα αντιπολίτευση. Ίσα – ίσα που αναγνωρίζω πως η αλλαγή αυτή έχει και πολλά θετικά στοιχεία, που θα έπρεπε από χρόνια να έχουν μπει στο ελληνικό σχολείο. Οι ενστάσεις μου έχουν να κάνουν με την απίστευτη προχειρότητα που στήθηκε όλο αυτό το πράγμα, γεγονός που υπονομεύει εξαρχής την ουσία του. Θα αρθρώσω το κείμενό μου πάνω σε 11 ερωτήματα που φοβάμαι πως θα μείνουν αναπάντητα.

1. Πώς είναι δυνατόν να ξεκινάει μια μεταρρύθμιση πριν ακόμη ανακοινωθεί; Η μεταρρύθμιση εφαρμόζεται τυπικά από την 1^η Σεπτεμβρίου του παρόντος σχολικού έτους. Οι σχετικές όμως ανακοινώσεις έφτασαν στα σχολεία αργότερα ή δεν έχουν φτάσει ακόμη.

2. Ποιος θεσμικός φορέας εισηγήθηκε αυτές τις σημαντικότατες και καθοριστικές για το μέλλον του σχολείου αλλαγές; Κανείς δεν μας έχει ενημερώσει. Κυκλοφορεί η φήμη για κάποια παρέα από τη Θεσσαλονίκη. Δεν είναι όμως δυνατόν να πιστέψω ότι σε ένα σοβαρό ευρωπαϊκό κράτος χαράζει εκπαιδευτική πολιτική κάποια παρέα φίλα προσκείμενη προς την Υπουργό!

3. Πώς καλούνται καθηγητές με πολυετή πείρα να αλλάξουν άρδην όχι σε μικρό χρονικό διάστημα, αλλά κυριολεκτικά «από χθες» τον τρόπο που διδάσκουν, χωρίς την παραμικρή ενημέρωση;

4. Πώς είναι δυνατόν οι σχολικοί σύμβουλοι, οι θεσμικά υπεύθυνοι για την ενημέρωση των καθηγητών και για τον έλεγχο και την αξιολόγηση της όλης μεταρρύθμισης να δηλώνουν παντελώς ανενημέρωτοι(!);

5. Πώς είναι δυνατόν να αναφέρεται στις οδηγίες για τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στην Α΄ Λυκείου ότι οι μαθητές σε αυτή τη φάση δεν είναι ώριμοι να κάνουν μετάφραση, όταν οι ίδιοι μετέφραζαν αρχαία κείμενα στο γυμνάσιο;

6. Πώς είναι δυνατόν να προτείνεται από φέτος για τα Νέα Ελληνικά η χρησιμοποίηση των εγχειριδίων και των 3 τάξεων του Λυκείου, όταν μέχρι σήμερα (τέλος Νοεμβρίου) οι μαθητές της Α΄ Λυκείου δεν έχουν πάρει ούτε το εγχειρίδιο της τάξης τους; Δεν υπονομεύεται απροκάλυπτα έτσι από το ίδιο το υπουργείο η όποια προσπάθεια μεταρρύθμισης;

7. Πώς είναι δυνατόν να εισάγεται τόσο βεβιασμένα (και βίαια) μια τόσο σημαντική μεταρρύθμιση χωρίς να γίνεται μια, έστω στοιχειώδης, δοκιμή στα πειραματικά σχολεία; Και επί τη ευκαιρία, μια συμπληρωματική ερώτηση: Τι ακριβώς εξυπηρετούν τα πειραματικά σχολεία;

8. Σε κάθε ευνομούμενο κράτος οι μαθητές που φοιτούν σε μια εκπαιδευτική βαθμίδα γνωρίζουν τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην επόμενη. Πώς είναι δυνατόν στην Ελλάδα οι μαθητές της Α΄ Λυκείου να συμμετέχουν ήδη σε μια εκπαιδευτική διαδικασία από την οποία, όπως το ίδιο το Υπουργείο αφήνει να διαρρεύσει, θα κριθεί η είσοδός τους στην ανώτερη βαθμίδα, αλλά να μη γνωρίζουν τους κανόνες με

τους οποίους θα γίνει αυτή η επιλογή;

9. Στο ερώτημα που η ίδια η υφυπουργός θέτει: «Μήπως δημιουργηθούν ανισότητες, αφού είναι γνωστό ότι δε διαθέτουν όλα τα σχολεία τις ίδιες τεχνολογικές υποδομές;», η ίδια απαντά: «Η ως τώρα έρευνα στα ελληνικά σχολεία δείχνει ότι οι δημιουργικοί εκπαιδευτικοί βρίσκουν διεξόδους στα προβλήματα των υποδομών.» Είναι δυνατόν μια σοβαρή ηγεσία ενός κράτους που βασίζεται σε θεσμούς να θεωρεί ότι η πραγματοποίηση ενός τόσο σημαντικού μεταρρυθμιστικού προγράμματός της, που θα αλλάξει τη ρότα της ελληνικής κοινωνίας, εναπόκειται στη δημιουργικότητα των εκπαιδευτικών και μόνο; Και αν κάποιοι εκπαιδευτικοί δεν είναι τόσο δημιουργικοί; Το σύστημα θα καταρρεύσει; (Και επί τη ευκαιρία σε ποια έρευνα αναφέρεται η Κα υφυπουργός;)

10. Γιατί δεν δημοσιοποιούνται τα πορίσματα που προέκυψαν από την αποτίμηση της πορείας της προηγούμενης μεταρρύθμισης (Αρσένη); [Δεν φαντάζομαι να πιστεύει κανείς πως ένα σοβαρό υπουργείο μιας σοβαρής χώρας θα προχωρούσε ποτέ σε αλλαγή του εκπαιδευτικού του συστήματος, χωρίς να έχει προηγουμένως εκτιμήσει με μακροχρόνια έρευνα τα υπέρ και τα κατά του.]

11. Η γενικότερη κατάσταση στο χώρο της δευτεροβάθμιας παιδείας (κατάργηση σχολικών βιβλιοθηκών, κατάργηση γραφείων ΣΕΠ, δραματική περικοπή των αποδοχών των καθηγητών, ανυπαρξία ακόμη και των στοιχειωδέστερων υλικών, όπως χαρτιού και μελανιού που καθιστούν ακόμη πιο επώδυνη την έλλειψη βιβλίων) είναι το καταλληλότερο πλαίσιο για την προώθηση της μεταρρύθμισης; Ίσως η κα Υφυπουργός απαντήσει ότι οι δημιουργικοί εκπαιδευτικοί θα βρουν λύση σε όλα αυτά. Και πράγματι αυτό γίνεται χρόνια τώρα. Μήπως λοιπόν να σκεφτούμε και την προοπτική να καταργηθεί το υπουργείο; Οι δημιουργικοί εκπαιδευτικοί θα βρουν τρόπους να το υποκαταστήσουν!

Αν δεν υπάρξουν τεκμηριωμένες απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα θα είναι απολύτως δικαιολογημένη η υποψία πολλών εκπαιδευτικών ότι πρόκειται για μια ακόμη προχειρότατη επίδειξη μεταρρυθμιστικού έργου υπό το φόβο μιας πιθανής αλλαγής της ηγεσίας του Υπουργείου. Κοινώς, «να υπογράψουμε και εμείς μια μεταρρύθμιση και από εκεί και πέρα ΄΄γαία πυρί μειχθήτω΄΄». Και δυστυχώς για όλους μας, έτσι φαίνεται πως σκέπτονται οι υπεύθυνοι του Υπουργείου. Χαρακτηριστική της παραπάνω νοοτροπίας και η απάντηση που λάβαμε από σύμβουλο της κας Υφυπουργού, όταν σε συζήτησή μας πριν από λίγους μήνες σχετικά με τις συγχωνεύσεις των σχολείων της αναπτύξαμε τις ενστάσεις μας και τους φόβους μας για τις δυσλειτουργίες που θα υπάρξουν. Μας απάντησε λοιπόν πως σε όλες τις προηγμένες χώρες της Ευρώπης, όπως στη Φιλανδία, λειτουργούν μεγάλα σχολεία. Με τη συγχώνευση λοιπόν θα αποκτήσουμε και εμείς το ίδιο σχολείο!!!

Γιώργος Πλακίδας, Καθηγητής 1^ου Λυκείου Βύρωνα

Αφιέρωμα στις επιπτώσεις της οικονομικής πολιτικής στην εκπαίδευση: Τι έχασε, τι έχει, τι της πρέπει

Σκοπός του αφιερώματος αυτού είναι να αναδείξει και να αναλύσει διεξοδικά όψεις των επιπτώσεων της οικονομικής πολιτικής που ακολουθεί με συνέπεια και η νέα κυβέρνηση σε ποικίλους τομείς της εκπαίδευσης.

Είναι προφανές ότι δεν εκτιμώνται τα πάντα μόνο με οικονομικούς όρους, ούτε η εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων για την εκπαίδευση οδηγεί αυτόματα και στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης.

Από την άλλη πλευρά, όμως, είναι αναντίρρητο ότι η επαρκής οικονομική στήριξη της εκπαίδευσης αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την επιδίωξη ενός τέτοιου στόχου.

Άλλωστε η διεθνής εμπειρία έδειξε ότι στις χώρες όπου εφαρμόστηκαν ανάλογες πολιτικές οι συνέπειες στην εκπαίδευση, και ειδικότερα σε ό,τι αφορά την ισότιμη πρόσβαση όλων των παιδιών στα μορφωτικά αγαθά, υπήρξαν καταστροφικές.

Στο παρόν τεύχος γίνεται καταρχάς μια γενική αναφορά στο όλο ζήτημα. Στη συνέχεια εξετάζονται οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και της πολιτικής των Μνημονίων στις δαπάνες για την εκπαίδευση (προϋπολογισμός του 2012), στην εκπαίδευση των ελληνόπουλων της ομογένειας, στις δομές συμβουλευτικής και προσανατολισμού και στους συμβουλευτικούς σταθμούς νέων.

Επιδίωξή μας είναι να συνεχίσουμε το αφιέρωμα σε επόμενα τεύχη του ΠκΚ αναδεικνύοντας και άλλες πλευρές των εκπαιδευτικών προβλημάτων που δημιούργησε ή όξυνε η κρίση.

Οι σοβαρές δυσλειτουργίες και τα μεγάλα προβλήματα στην εκπαίδευση φάνηκαν με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Ήδη πριν τον καθιερωμένο αγιασμό η ηγεσία του Υπ. Παιδείας με μεγάλη ευκολία και άνεση έκανε λόγο για «τεράστιες δυσκολίες» και για τη «δυσκολότερη μεταπολεμική σχολική χρονιά». Απέφυγε να αναγνωρίσει, ωστόσο, τις μεγάλες ευθύνες που χρεώθηκε -όπως και συνολικά η κυβέρνηση- καθώς, ακολουθώντας με συνέπεια την κατεδαφιστική πολιτική των Μνημονίων, οδήγησε την εκπαίδευση στην τραγική σημερινή κατάσταση.

Αυτή την πολιτική ανέλαβε σήμερα να συνεχίσει και να ενισχύει η νέα, τρικομματική κυβέρνηση, με τη συμμετοχή και τις ευλογίες της ακροδεξιάς. Μια συναινετική πολιτική σε πλήρη ευθυγράμμιση με τους στρατηγικούς στόχους της νεοφιλελεύθερης εκπαιδευτικής πολιτικής της ΕΕ και του ΔΝΤ, προανάκρουσμα της οποίας υπήρξε η συντηρητική συναίνεση στον τελευταίο νόμο για τη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση, που ευθέως την υπονόμευσε και την κατέστησε υποχείριο της αγοράς.

Το εκπαιδευτικό κίνημα καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει:

l την περαιτέρω προώθηση του λεγόμενου «Νέου Σχολείου», με αρνητικές συνέπειες στο περιεχόμενο της μόρφωσης, στη δομή και στη λειτουργία του σχολείου,

l μια σειρά πρόχειρες και αποσπασματικές αλλαγές στο περιεχόμενο των μαθημάτων και τη διδακτική μεθοδολογία, συνήθως σε συντηρητική κατεύθυνση, χωρίς κατάλληλη προετοιμασία και χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί οι στοιχειώδεις προϋποθέσεις εφαρμογής τους,

l την εξακολούθηση της πολιτικής των περικοπών, με συγχωνεύσεις και καταργήσεις σχολικών μονάδων, πληθωρικά σχολικά τμήματα, μείωση των λειτουργικών εξόδων των σχολείων και συνολικά μείωση των δαπανών για την εκπαίδευση,

l το συναφές πρόβλημα της υποχρεωτικής καθημερινής μετακίνησης των μαθητών σε μικρές ή μεγάλες αποστάσεις, συχνά κάτω από δύσκολες συνθήκες με όλες τις αρνητικές συνέπειες,

l την πολιτική της μείωσης των διορισμών (στους 10 που αποχωρούν διορίζεται ένας) σε συνδυασμό με την πρακτική της «εφεδρείας», που αναμένεται να οξύνει περισσότερο τα προβλήματα λειτουργίας των σχολείων,

l την αδιαφορία για την ουσιαστική βελτίωση της αρχικής εκπαίδευσης και της συνεχούς επιμόρφωσης όλων των εκπαιδευτικών με όρους που θα διασφαλίζουν αποτελεσματικότητα και διαφάνεια,

l τη διεύρυνση ελαστικών εργασιακών σχέσεων στο χώρο της εκπαίδευσης σε συνδυασμό με τις απάνθρωπες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις των εκπαιδευτικών

l την έλλειψη σχολικών βιβλίων ακόμη και μετά τη λήξη του πρώτου τριμήνου, που έχει οδηγήσει σε αναζήτηση υποκατάστατων όπως τα μεταχειρισμένα βιβλία, οι σημειώσεις και οι φωτοτυπίες,

l τη μόνιμη υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα οι σχολικές επιτροπές να μην έχουν χρήματα για τις πιο στοιχειώδεις ανάγκες τους,

l την προσπάθεια εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αντί οιουδήποτε τιμήματος και την καταστολή των αγώνων που αναλαμβάνονται για την ακύρωσή του στην πράξη,

l την ενίσχυση του αυταρχισμού και των διώξεων όσων αντιστρατεύονται αυτή την πολιτική, με στόχο τη βίαιη επιβολή της.

Αξίζει να αναφερθούμε ιδιαίτερα σε δύο κατηγορίες προβλημάτων που έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Η πρώτη αφορά την κατάργηση ή τον περιορισμό εκπαιδευτικών δομών και υπηρεσιών που αποσκοπούν στην «αντιστάθμιση» δυσκολιών ή ιδιαιτεροτήτων που κάποια παιδιά αντιμετωπίζουν στο σχολείο με ιδιαίτερη οξύτητα. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν η ενισχυτική διδασκαλία και η πρόσθετη διδακτική στήριξη (που έχουν ουσιαστικά καταργηθεί), μέτρα στήριξης παιδιών μεταναστών όπως οι τάξεις υποδοχής και τα φροντιστηριακά τμήματα (που στα περισσότερα σχολεία δεν εφαρμόζονται), η εκπαίδευση των ελληνόπουλων στο εξωτερικό (που δοκιμάζεται σκληρά από περικοπές πόρων και καταργήσεις σχολικών μονάδων), ανάλογα μέτρα για τις δομές στήριξης παιδιών με ειδικές ανάγκες ή/και αναπηρίες (που διαρκώς συρρικνώνονται), τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (που αποστερήθηκαν έμπειρο και ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό), οι Συμβουλευτικοί Σταθμοί Νέων (που κατά βάση έχουν καταργηθεί) κ.λπ. Σε αντιστάθμισμα κάποιων από αυτά εξαγγέλθηκε ότι θα λειτουργήσουν σε συγκεκριμένα σχολεία οι λεγόμενες «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας», αλλά η εφαρμογή τους μέχρι σήμερα έχει περιοριστεί σε πειραματικό στάδιο.

Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται δομές, υπηρεσίες και εκπαιδευτικές πρακτικές που, αν και διευρύνουν την παρεχόμενη μόρφωση στο δημόσιο σχολείο και καθιστούν τη μαθησιακή διαδικασία πιο ελκυστική και αποτελεσματική, τίθενται και αυτές υπό τη δαμόκλειο σπάθη των περικοπών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι σχολικές βιβλιοθήκες –όσες και όπου υπήρχαν-, που ουσιαστικά αχρηστεύτηκαν, τα αθλητικά σχολεία και οι αθλητικές δραστηριότητες, που καταργήθηκαν, η αγωγή υγείας, η περιβαλλοντική εκπαίδευση και οι πολιτιστικές δραστηριότητες, που συρρικνώθηκαν, οι δομές συμβουλευτικής και προσανατολισμού, που περιορίστηκαν μέχρι την ολοσχερή εξαφάνισή τους κ.ο.κ. Το δημόσιο σχολείο σταδιακά αποψιλώνεται από τέτοιες δομές στο βωμό της εξοικονόμησης πόρων με αποτέλεσμα να γίνεται πιο τεχνοκρατικό και απωθητικό, και λιγότερο αποτελεσματικό.

Για μια πληρέστερη εικόνα της κατάστασης πρέπει να επισημανθεί η ουσιαστική κατάργηση της καλλιτεχνικής και αισθητικής αγωγής, της παιδείας του πολίτη και της πολιτικής επιστήμης καθώς και της πληροφορικής στο λύκειο, η υποβάθμιση της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών στο Δημοτικό και στο Λύκειο, οι περιορισμοί που τίθενται στη λειτουργία των καλλιτεχνικών και μουσικών σχολείων, η πολιτική που ακολουθείται στον τομέα των πειραματικών σχολείων (καταργήσεις κάποιων από αυτά σε συνδυασμό με καθιέρωση «αριστοκρατικών» διαδικασιών) κ.λπ.

Για την κάλυψη των κενών που δημιουργεί αυτή η αποψίλωση της εκπαίδευσης η ελληνική οικογένεια είναι αναγκασμένη να προστρέξει στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Επιβαρύνεται έτσι αφόρητα ο οικογενειακός προϋπολογισμός σε μια περίοδο που οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν δυσβάσταχτα τα βάρη της γενικότερης οικονομικής πολιτικής.

Γενικότερα, πρέπει να σημειωθεί ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το ελληνικό σχολείο επιβαρύνουν κυρίως τα παιδιά που προέρχονται από πιο φτωχά οικονομικά περιβάλλοντα, όπου συνήθως παρατηρείται και μια πολιτισμική ασυνέχεια ανάμεσα στο σχολείο και στην οικογένεια. Σε αυτά τα περιβάλλοντα παρέχονται στο παιδί ερεθίσματα και πρότυπα που συνήθως βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από εκείνα που ζητάει το σχολείο.

Η ανάγκη ανάπτυξης αγώνων

Τα ζητήματα της εκπαίδευσης πρέπει να αποτελέσουν πόλο συσπείρωσης, σε συνάρτηση με τα γενικότερα πολιτικά ζητήματα. Ταυτόχρονα, πρέπει να αναδειχθούν τα συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει κάθε σχολείο, με έμφαση σε θέματα όπως τα κενά και οι ελλείψεις διδακτικού προσωπικού, οι καταργήσεις/συγχωνεύσεις σχολείων, τα πληθωρικά σχολικά τμήματα, η έλλειψη σχολικών βιβλίων και βιβλιοθηκών ή η κατάργηση βασικών μαθημάτων (κυρίως στο Λύκειο). Τα προβλήματα αυτά συνδέονται άμεσα με τα ζητήματα ισότητας εκπαιδευτικών ευκαιριών (σχολική αποτυχία/διαρροή, διακρίσεις, μορφές αντισταθμιστικής εκπαίδευσης κ.τ.ό.) και αυτή η σχέση πρέπει να αναδεικνύεται σε κάθε περίπτωση.

Ήδη από την προηγούμενη χρονιά αναπτύχθηκε ένα ιδιαίτερα μαζικό και μαχητικό εκπαιδευτικό κίνημα (γονείς-μαθητές-εκπαιδευτικοί), που συχνά πρωταγωνίστησε ενάντια σε αυτή την πολιτική, όπως συνέβη με τις καταργήσεις και συγχωνεύσεις σχολείων.

Αυτό το κίνημα πρέπει να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο την τρέχουσα συγκυρία, με βασική επιδίωξη την αποτελεσματική αντιπαράθεση σε αυτή την πολιτική με την ταυτόχρονη προβολή ενός άλλου σχεδίου για την εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες.

Η πολιτική της συναίνεσης και της υποταγής πρέπει να απαξιωθεί στη συνείδηση των πολιτών, και μάλιστα πρώτα εκεί από όπου ξεκίνησε: στην εκπαίδευση.

Παύλος Χαραμής